Η νέα Προγραμματική Συμφωνία μεταξύ του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ) και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), υπογεγραμμένη την 9η Ιουλίου 2026, συνεχίζει και επεκτείνει τη στρατηγική συνεργασία που ξεκίνησε το 2021 με στόχο την επιστημονική αναβάθμιση των εργαλείων αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται στον Πανελλήνιο Γραπτό Διαγωνισμό. Η συμφωνία προβλέπει την ανάπτυξη ενός Τεστ Λεκτικού Συλλογισμού (Verbal Reasoning Test) σε μορφή Υπολογιστικού Συστήματος Προσαρμοσμένης Αξιολόγησης (Computerized Adaptive Testing — CAT), καθώς και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας για βέλτιστες πρακτικές αξιολόγησης στον δημόσιο τομέα.
Γιατί το λεκτικό τεστ και το CAT έχουν σημασία
Στοχοθετημένη μέτρηση δεξιοτήτων. Ο λεκτικός συλλογισμός αξιολογεί την ικανότητα κατανόησης, επεξεργασίας και λογικής ερμηνείας γραπτών πληροφοριών — δεξιότητες κρίσιμες για πολλές θέσεις στον δημόσιο τομέα (π.χ. ανάγνωση διοικητικών εγγράφων, κανονισμών).
Αύξηση ακρίβειας και δικαιοσύνης. Η μέθοδος CAT προσαρμόζει τα ερωτήματα στο επίπεδο του υποψηφίου, μειώνοντας τον αριθμό αναγκαίων ερωτήσεων για αξιόπιστη εκτίμηση και περιορίζοντας τα σφάλματα μέτρησης.
Σύνδεση με πραγματικές απαιτήσεις εργασίας. Η επιλογή εργαλείων που μετρούν ικανότητες σχετικές με την καθημερινή εργασία ενισχύει την προβλεπτική ισχύ των δοκιμασιών για την απόδοση στον χώρο εργασίας.
Δομή και φάσεις του έργου
Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε τέσσερις φάσεις με σαφή παραδοτέα και χρονοδιαγράμματα:
Φάση 1 — Δημιουργία στοιχείων (testlets)
Δύο ειδικοί (SMEs) θα δημιουργήσουν συνολικά ~120–140 testlets, κάθε ένα με 4 ερωτήματα (συνολικά ~480 ερωτήματα). Διάρκεια: 2 μήνες.
Φάση 2 — Αξιολόγηση στοιχείων
Πέντε κριτές θα αξιολογήσουν την καταλληλότητα και σαφήνεια των στοιχείων· θα εφαρμοστούν στατιστικοί δείκτες (π.χ. Aiken’s V) για επιλογή των πλέον κατάλληλων στοιχείων. Αναμένεται τελικό σύνολο ~100 στοιχείων. Διάρκεια: 2 μήνες.
Φάση 3 — Ανάπτυξη και αξιολόγηση μητρικής εκδοχής (baseline)
Δημιουργία μητρικής εκδοχής με 15 testlets, εντοπισμός κοινών στοιχείων-άγκυρα (anchor items) και πιλοτική χορήγηση σε Ν = 250–300 συμμετέχοντες για εκτίμηση ψυχομετρικών χαρακτηριστικών (π.χ. αξιοπιστία, δομική εγκυρότητα).
Φάση 4 — Εφαρμογή CAT και τελική εξίσωση εκδόσεων
Σύνδεση διαφορετικών εκδόσεων μέσω των κοινών στοιχείων, ενσωμάτωση του καταλόγου στοιχείων στο CAT, τελικές δοκιμές και προσαρμογές για λειτουργική χρήση στον διαγωνισμό.
Ψυχομετρικά και τεχνικά σημεία που αναδεικνύει η συμφωνία
Χρήση θεωριών μέτρησης: Η σύμβαση προβλέπει εφαρμογή σύγχρονων προσεγγίσεων (π.χ. Θεωρία Απόκρισης Αντικειμένου — IRT) για την επιλογή anchor items και την εξίσωση εκδόσεων, κρίσιμη για αξιόπιστη λειτουργία CAT.
Στατιστική αξιολόγηση ποιότητας ερωτήσεων: Δείκτες συμφωνίας κριτών (Aiken’s V) και ψυχομετρικές αναλύσεις θα εξασφαλίσουν ότι τα τελικά στοιχεία είναι σαφή, δίκαια και διαβαθμισμένα κατά δυσκολία.
Διαφάνεια και αντικειμενικότητα: Η συνεργασία ΑΣΕΠ–ΕΚΠΑ ενισχύει την ανεξαρτησία της μεθοδολογίας και την τεκμηρίωση των επιλογών, στοιχείο που αναφέρεται ρητά στη σύμβαση ως μέρος του δημόσιου συμφέροντος.
Οφέλη για τον δημόσιο τομέα και τους υποψηφίους
Καλύτερη αντιστοίχιση προσόντων-θέσεων. Η μέτρηση γνωστικών ικανοτήτων που σχετίζονται με την εργασία αυξάνει την πιθανότητα τοποθέτησης του κατάλληλου ατόμου στην κατάλληλη θέση.
Μείωση μεροληψίας και ανθρώπινου λάθους. Η αυτοματοποιημένη, προσαρμοστική χορήγηση μειώνει την επίδραση τυχαίων παραγόντων και βελτιώνει την αντικειμενικότητα.
Επιστημονική τεκμηρίωση αποφάσεων πρόσληψης. Η τεκμηριωμένη ψυχομετρική διαδικασία ενισχύει τη νομιμοποίηση των επιλογών και την εμπιστοσύνη των πολιτών στις διαδικασίες πρόσληψης.
Σημεία προς παρακολούθηση και προτάσεις για την υλοποίηση
Επαρκής δειγματοληψία για πιλοτικές δοκιμές. Η αξιοπιστία των εκτιμήσεων IRT και των δεικτών εγκυρότητας απαιτεί επαρκή μέγεθος και ποικιλία δειγμάτων (η σύμβαση προβλέπει Ν=250–300 για τη μητρική εκδοχή· ενδέχεται να χρειαστούν μεγαλύτερα δείγματα για λεπτομερείς υπο-αναλύσεις).
Διαφάνεια στην επικοινωνία των αποτελεσμάτων. Δημοσίευση τεχνικών αναφορών με μεθοδολογία, δείκτες αξιολόγησης και αποτελέσματα πιλοτικών δοκιμών θα ενισχύσει την αποδοχή.
Διασφάλιση προσβασιμότητας και ασφάλειας. Η ψηφιακή χορήγηση απαιτεί μέτρα για προσβασιμότητα υποψηφίων με ειδικές ανάγκες και για την ασφάλεια/ακεραιότητα των δεδομένων και των εξετάσεων.
Η νέα Προγραμματική Συμφωνία ΑΣΕΠ–ΕΚΠΑ (9/7/2026) αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την εκσυγχρονισμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη αξιολόγηση υποψηφίων για τον δημόσιο τομέα. Η ανάπτυξη ενός CAT-based Τεστ Λεκτικού Συλλογισμού, σε συνδυασμό με αυστηρές ψυχομετρικές διαδικασίες και πιλοτικές δοκιμές, αναμένεται να βελτιώσει την ακρίβεια, την εγκυρότητα και την αντικειμενικότητα των αποφάσεων πρόσληψης, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη διαφάνεια και τη δημόσια εμπιστοσύνη στις διαδικασίες επιλογής προσωπικού.